สำหรับโลกที่กำลังแย่ลงไปเรื่อยๆ คำว่า “ภัยพิบัติ” คงจะไม่ไกลเกินตัวในอนาคตข้างหน้าแน่นอนครับ การอยู่รอดจะมีพร้อมสำหรับคนที่เตรียมตัวรับมือได้ทันเท่านั้น
ส่วนใครที่ไม่มีการเตรียมตัวอะไรเลยอาจจะต้องลุ้นเหมือนหวยไวว่าจะมีใครมาช่วยเราได้บ้าง แต่ถ้าอยากเตรียมตัวขั้นต้นไว้สามารถลองคิดแผนการเล่นๆตอนเกิดภัยพิบัติดูก่อนได้ตามบทความด้านล่างครับ
1.ช่วงเวลาที่เกิดแผ่นดินไหว (Earthquake - Phase 1)
ลำดับความสำคัญ: ปกป้องศีรษะและร่างกายจากการพังทลายของสิ่งของ
ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ใด หากคุณรู้สึกว่าพื้นสั่นรุนแรง ให้ปฏิบัติตามหลักการสากล “หมอบ กำบัง ยึดเกาะ” (Drop, Cover, and Hold On) ทันที
สถานที่ | สิ่งที่ต้องทำ (Drop, Cover, Hold On) |
อยู่ในอาคาร | หมอบ ลงบนพื้น กำบัง ใต้โต๊ะหรือเก้าอี้ที่แข็งแรง หรือหมอบชิดกำแพงด้านในของห้อง (ห่างจากหน้าต่างและประตูที่เป็นกระจก) ยึดเกาะ ขาโต๊ะไว้จนกว่าการสั่นจะหยุด อย่าวิ่งออกนอกอาคารขณะที่พื้นกำลังสั่น |
อยู่กลางแจ้ง | หมอบ ลงบนพื้น กำบัง ศีรษะด้วยแขนหรือกระเป๋า และรีบเคลื่อนที่ไปยังพื้นที่โล่งแจ้งให้เร็วที่สุด อยู่ห่าง จากอาคาร, เสาไฟ, สายไฟฟ้า, และป้ายโฆษณาที่อาจล้มลงมา |
อยู่ในรถยนต์ | จอดรถในพื้นที่โล่งให้ห่างจากสะพานลอย เสาไฟฟ้า และตึกสูง อยู่ภายในรถ จนกว่าการสั่นจะหยุด |
จุดสังเกตสำคัญของสึนามิ:
- แผ่นดินไหวรุนแรงและยาวนาน: หากคุณอยู่ในพื้นที่ชายฝั่งและรู้สึกถึงแผ่นดินไหวรุนแรงที่ นานเกินกว่า 20 วินาที หรือมีความรู้สึกว่า “ยืนแทบไม่ได้” ถือเป็นสัญญาณเตือนภัยสึนามิตามธรรมชาติ ไม่ต้องรอประกาศ
2.ช่วงเวลาหลังแผ่นดินไหว (Evacuation - Phase 2)
ลำดับความสำคัญ: หนีขึ้นที่สูงให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้
เมื่อการสั่นสะเทือนหยุดลงและคุณอยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัยสึนามิ (ใกล้ชายฝั่ง, พื้นที่ราบต่ำริมทะเล):
- ประเมินสถานการณ์ (Check): มองรอบตัวอย่างรวดเร็ว ตรวจสอบตัวเองและคนรอบข้างว่าบาดเจ็บหรือไม่ ใส่รองเท้าหุ้มส้นเพื่อป้องกันเศษแก้วหรือวัสดุแหลมคม
- หนีทันที (RUN): อย่ารอคำเตือนอย่างเป็นทางการ หรือสัญญาณเตือนภัย ให้ อพยพทันที ที่รู้สึกว่าแผ่นดินไหวรุนแรงและนาน
- มุ่งหน้าสู่ที่ปลอดภัย:
- ที่สูง (Higher Ground): มุ่งหน้าสู่พื้นที่สูง หรือเนินเขาที่อยู่ไกลจากชายฝั่งให้มากที่สุด
- ทางเลือกแนวตั้ง (Vertical Evacuation): หากหนีขึ้นที่สูงไม่ทัน หรือถูกต้อนจนมุม ให้ขึ้นไปบนอาคารที่แข็งแรง (โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก) ตั้งแต่ชั้น 3 ขึ้นไป และไปหลบอยู่ฝั่งที่หันเข้าหาแผ่นดิน (ตรงข้ามกับทะเล)
- เดินเท้าเท่านั้น: ใช้วิธี เดินเท้า ในการอพยพ เพราะแผ่นดินไหวอาจทำให้ถนนเสียหาย และการใช้รถจะทำให้เกิดการจราจรติดขัดจนหนีไม่ทัน
สังเกตสัญญาณธรรมชาติที่ห้ามมองข้าม:
- น้ำทะเลลดลงอย่างรวดเร็วผิดปกติ: หากระดับน้ำทะเลลดลงต่ำกว่าระดับปกติอย่างรวดเร็วจนเผยให้เห็นพื้นทรายหรือแนวปะการังที่เคยจมอยู่ใต้น้ำ นี่คือสัญญาณที่ชัดเจนว่าคลื่นลูกใหญ่กำลังจะมา
- เสียงคำรามแปลก ๆ: ได้ยินเสียงดังคล้ายเครื่องบินไอพ่น หรือรถไฟกำลังมาทางทะเล
- คลื่นลูกแรกไม่น่ากลัวที่สุด: จำไว้ว่าสึนามิไม่ใช่คลื่นลูกเดียว แต่อาจมีคลื่นหลายระลอกตามมาในหลายชั่วโมง คลื่นลูกแรกอาจไม่ใช่คลื่นที่ใหญ่ที่สุด
3.ช่วงเวลาหลังคลื่นลูกแรก (After Tsunami - Phase 3)
ลำดับความสำคัญ: รอคำสั่ง “ปลอดภัยแล้ว” จากทางการ
- อย่ากลับไปชายฝั่ง: ห้ามกลับไปดูความเสียหาย หรือคิดว่าอันตรายหมดไปแล้ว เพราะอาจมีคลื่นสึนามิระลอกถัดไปตามมาได้
- ติดตามข่าวสาร: ฟังวิทยุหรือโทรทัศน์เพื่อรับข้อมูลล่าสุดและคำแนะนำจากหน่วยงานราชการ
- รอคำประกาศ: ต้องรอให้หน่วยงานทางการประกาศว่า “ปลอดภัยแล้ว” (All Clear) ก่อนจึงจะกลับไปยังพื้นที่เสี่ยงได้
- ให้ความช่วยเหลือ: ช่วยเหลือผู้ที่บาดเจ็บหรือติดอยู่ในซากปรักหักพังอย่างระมัดระวัง
การฝึกซ้อมและทำความคุ้นเคยกับ เส้นทางอพยพสึนามิ ในพื้นที่ชายฝั่งที่คุณอาศัยอยู่หรือท่องเที่ยวเป็นประจำ คือการเตรียมพร้อมที่ดีที่สุดครับ